Η ισορροπία της μοτοσικλέτας

Οσο και αν ακούγεται  περίεργο, η περιστροφή των τροχών είναι αυτή που κρατάει μία  μοτοσικλέτα όρθια. Η ισορροπία  της μοτοσικλέτας είναι δυναμική και όχι στατική. Δηλαδή, για να σταθεί στους δύο τροχούς της, πρέπει να κινείται. Δοκιμάστε να κρατήσετε  τη μοτοσικλέτα σας όρθια, όταν αυτή είναι σταματημένη. Απίθανο, έως αδύνατον. Γίνεται πολύ εύκολα, όμως, μόλις αποκτήσει κάποια ταχύτητα, έστω και ελάχιστη. Μόλις οι τροχοί αρχίσουν να περιστρέφονται, τα αδρανειακά φαινόμενα που αναπτύσσονται σε αυτούς, συγκρατούν τη μοτοσικλέτα στην κατακόρυφη θέση, έστω και αν η επιφάνεια επαφής της με το οδόστρωμα είναι μόλις μερικά τετραγωνικά εκατοστά.

Κάθε τροχός έχει κάποια μάζα. Μόλις αυτός αρχίσει  να περιστρέφεται, αναπτύσσεται σε αυτήν  φυγόκεντρος δύναμη, λόγω αδράνειας, όπως σε κάθε μάζα που εκτελεί κυκλική κίνηση. Οι δυνάμεις που αναπτύσσονται σε δύο αντιδιαμετρικά «τμήματα» του τροχού, είναι ίσες και αντίρροπες. Αν το υλικό της ζάντας δεν ήταν αρκετά ισχυρό, θα τη διέλυαν σε κομμάτια. Η ζάντα φυσικά δε διαλύεται, γιατί οι δυνάμεις συνοχής του υλικού της είναι πολύ ισχυρές, αλλά οι παραπάνω αντίρροπες δυνάμεις εξακολουθούν να υφίστανται. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, ο τροχός να βρίσκεται «υπό τάση» και να αντιστέκεται σε κάθε προσπάθεια ανατροπής του. Φανταστείτε τον τροχό δεμένο με πολλά σχοινιά γύρω-γύρω, τεντωμένα. Είναι αδύνατον να κινηθεί προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Ετσι λοιπόν, καθώς η μοτοσικλέτα κινείται, αυτές οι δυνάμεις που αναπτύσσονται στους τροχούς της, τη συγκρατούν όρθια. Δεν είναι όμως μόνο αυτές…

Το παραπάνω φαινόμενο ονομάζεται γυροσκοπικό  και έχει διάφορες εκδηλώσεις σε έναν τροχό που περιστρέφεται με ταχύτητα. Φανταστείτε ότι κρατάτε έναν τροχό ποδηλάτου από τις άκρες  του άξονά του, τη στιγμή που αυτός  περιστρέφεται. Προσπαθήστε να τον  γείρετε προς τα δεξιά. Θα δείτε ότι παρουσιάζει αντίσταση σε αυτή σας την προσπάθεια, ενώ συγχρόνως συνεχίζει να παραμένει όρθιος. Αν επιμείνετε να τον γείρετε, θα δείτε ότι αρχίζοντας να γέρνει, συγχρόνως θα στρίψει προς τα δεξιά.

«Είναι το  λεγόμενο γυροσκοπικό φαινόμενο.  Δηλαδή (χονδρικά) η τάση διατήρησης  της διεύθυνσης του άξονα περιστροφής.  Αυτό μπορείτε να το διαπιστώσετε  με το εξής απλό πείραμα.  Σηκώστε το ποδήλατο έτσι ώστε  οι ρόδες του να μην περιστρέφονται και να μην ακουμπούν στο έδαφος και δώστε του μια κλίση. Τότε το τιμόνι δεν θα περιστραφεί. Αν τώρα κένετε το ίδιο ενώ η μπροστινή ρόδα περιστρέφεται θα παρατηρήσεται απότομη περιστροφή του τιμονιού. (Το φαινόμενο αυτό παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στις μοτοσυκλέτες).

Οι αιτίες αυτές  δεν υπάρχουν ή δεν λειτουργούν  όταν το ποδήλατο είναι ακίνητο. »

www.moto.gr

You May Also Like